باسمه تعالی

مقدمه : هدف ازکارآموزی ، آشنایی دانشجویان ازنزدیک با کارهای علمی ومسائل اجرایی می باشد بطوریکه به آنها فرصت داده شود آموخته های خود را با عمل تطبیق وکمبودها ونواقص احتمالی را درک ودررفع آنها بکوشند.

برگزاری مطلوب دوره های کارآموزی علاوه برآشنایی کارآموز با شرایط ، مشکلات ونیازهای محیط کار می تواند درمعرفی قابلیت های علمی ،‌درجه اعتبار وتوانمندیهای دانشجویان دانشگاه نقش تعیین کننده ای داشته باشد.بعلت تنوع مراکز صنعتی وخدماتی درکشور وبرخورد متفاوت وناهمگون آنها با امرکارآموزی ، سرمایه گذاری بیشتری درراستای افزایش راندمان کارآموزی درزمینه های مختلف ( سیاستگذاری ، برنامه ریزی دقیق ونظارت … ) مورد نیازاست وبدین طریق است که به کسب اعتباربیشتر دربخش های تولید وخدماتی ، جذب بیشتر فارغ التحصیلان درمحیط های کاری ، افزایش قراردادها وهمکاریهای پژوهشی نائل خواهیم آمد.این آئین نامه به منظورسازماندهی امرکارآموزی دررشته های مهندسی وسایر گروههای آموزشی که دارای دوره های کارآموزی می باشند تدوین گشته است. امید است مطالب این آئین نامه را بدقت خوانده ونکات آنرا مورد استفاده قراردهید.

تعاریف کلی

۱-     کارآموزی : دوره ای است که طی آن دانشجویان رشته هایی که شرایط ورود به این دوره را دارند واحد های درسی مشخصی را درمراکزصنعتی ، خدماتی وسایر مراکز می گذرانند تا به منظور استفاده ازآموخته های علمی وفنی ، بالابردن توان علمی واجرائی خود در رشته مربوطه وامکان تاثیرمتقابل تئوری وعمل ویا علم وتکنیک با نحوه رفع نیازهای اساسی وضروری جامعه آشنا گردند.

۲-     دانشجوی کارآموز : دانشجوی کار آموز که در این آئین نامه به اختصار کار آموز گفته می شود ، دانشجویی است که دوره های کار آموزی خود رادر یک واحد صنعتی یاخدماتی می گذراند.

۳-     استاد کارآموزی : هردانشجو، کارآموزی خود را زیر نظر یک استاد (اعضاء هیئت علمی تمام وقت در اولویت هستند) به معرفی گروه آموزشی ذیربط تحت عنوان استاد کار آموزی میگذارند که مسئول راهنمایی کار آموز وارائه نمره به واحد دانشگاهی می باشد.

۴-     سرپرست کار آموزی : هر دانشجو کار آموزی خود را زیر نظر مستقیم و مستمر یک مسئول تعیین شده از سوی محل کار آموزی مربوطه می گذارند که به آن فرد سرپرست کار آموزی اطلاق می شود .

۵-     محل کار آموزی : منظور از محل کار آموزی هر نوع مرکز اقتصادی ، تولیدی ، خدماتی ستادی ، تحقیقاتی ، طراحی ومشاوره ای ، آموزشی ، فنی ، اکتشافی ، استخراجی وغیره می باشد که به عنوان مکان کار آموزی دانشجو تعیین می گردد .

۶-     دفتر ارتباط با صنعت واحد دانشگاهی : دفتری است که در واحدهای دانشگاهی تشکیل وتحت نظرمعاونت پژوهشی واحد ، امور محوله ازقبیل هماهنگی جهت بازدیدهای علمی – پژوهشی ، معرفی جهت انجام کارآموزی ، معرفی دانشجویان به مراکز صنعتی جهت انجام کارهای تحقیقاتی و… انجام وظیفه می کند .

 نحوه تعیین محل کارآموزی

واحدهای صنعتی جهت اعزام کار آموز ، به یکی از طرق زیر تعیین می شوند :

۱-     به پیشنهاد دانشجو وبا موافقت استاد کار آموزی ، محل لازم برای طی هر دوره کار آموزی دانشجو مشخص وبه دفتر ارتباط با صنعت واحد دانشگاهی اعلام میگردد.

۲-     دفاتر ارتباط با صنعت واحدهای دانشگاهی و گروههای آموزشی با بررسی های لازم و هماهنگی با صنایع محل های کار آموزی مناسب رادر سطح استانها وموسسات دولتی و غیر دولتی شناسایی و مشخص نموده و از طریق دفتر مذکور کار آموزان را به این گونه واحدها معرفی می نمایند.

ضوابط و مقررات مربوط به اخذ واحد کار آموزی

دانشجویان کار آموزی موظف به رعایت موارد مشروحه زیر می باشند:

۱-     در موارد که زمان اجرای کار آموزی در سر فصل مشخص نمی باشد حد نصاب واحد های گذرانده شده برای اخذ واحد کار آموزی در مقطع کارشناسی که دارای دو دوره کار آموزی می باشد حداقل ۸۰ واحد (کار آموزی ۱) و حداقل ۱۰۰ واحد (کار آموزی ۲) می باشد . اما دانشجویان می بایست برای گذراندن دوره کار آموزی حداقل دروس تخصصی مورد نیاز خود را با توجه به مکان مورد نظر جهت کار آموزی ، گذرانده باشند . ودر رشته هایی که دارای یک دوره کار آموزی می باشند ، دانشجویی که حداقل ۱۰۰ واحد درسی را گذرانده باشد بانظر گروه و هماهنگی دفتر ارتباط باصنعت می تواند واحد کار اموزی را اخذ نماید . ضمناً حد نصاب واحدهای گذرانده شده برای اخذ واحد کار آموزی در دوره های کارشناسی ناپیوسته (در صورتیکه در سر فصل مشخص نباشد ) ۶۰ واحد می باشد .

۲-     حد نصاب واحدهای گذرانده شده برای اخذ واحد کارآموزی در دور ه های کارانی که بعنوان کار آموزی ۱و۲ منظور شده است و زمان اجرای آن در سر فصل مشخص نیست ، کار آموزی ۱ راپس از گذراندن ۴۰ تا ۵۰ واحد و کار آموزی ۲ را در نیمسال آخر بگذرانند .

۳-     در ترمهای عادی دانشجویان می توانند به غیر از ۲ واحد کارآموزی ۱۴ واحد اخذ نمایند ودر صورتیکه میانگین نمرات آنها در گروه فنی و مهندسی بیش از ۱۶ و در سایر گروهها بیشتر از ۱۷ باشد به غیر از کار آموزی می توانند ۱۶ واحد اخذ نمایند.

تبصره : درمورد دانشجویان در شرف فارغ التحصیلی وترم آخر، طبق آئین نامه و مقررات آموزشی دانشجو میتواند  مجموعا ۲۴ واحد ( واحدهای درسی + واحد کار آموزی ) اخذ نمایند ولی درموارد استثناء (در خصوص بعضیاز            رشته ها ) می بایست برابر مقررات آن رشته عمل نمایند.

۴-     در ترم تابستان کل واحدهای اخذ شده ( واحدهای درسی + واحد کار آموزی ) ۶ واحد و برای دانشجویان در شرف فارغ التحصیلی ۷ واحد می باشد .

تبصره : در کلیه موارد فوق الذکر ، مکان کار آموزی (از نظر دوری و نزدیکی ) همچنین تــعــداد ، اهمیت ونــوع

دروس تخصصی انتخاب شده توسط دانشجو به غیر از کار آموزی در طول تـرم می تواند با در نظر گـــروه ، تعیین

کننده مجوز لازم برای اخذ واحد کار آموزی باشد . لازم به ذکر است مدیران گـروه می بایست به گونـــــه ای برنامه

ریزی نمایند تا حتی الامکان دانشجویان در نیمسال دوم یا ترم تابستان واحد کار آموزی خود را بگذ رانند.

۵-     دانشجو موظف است ، حداکثر ۱۰ روز پس از صدور معرفی نامه به واحد صنعتی مراجعه و مراحل تثبیت کار آموزی خود را به انجام برساند و مسئولیت عدم مراجعه به موقع و پذیرفته نشدن توسط واحد صنعتی به عهده دانشجو می باشد و در این مورد ثبت نام مجددی در همان سال صورت نخواهد گرفت .

۶-     دانشجویان کار آموز در تابستان موظفند از تعطیلات تابستانی واحد صنعتی مطلع باشند و ساعت حضور و غیاب خود رابراساس آن تنظیم و در صورتیکه تعطیلات اختلالی در انجام کار آموزی ایجاد کند، با ارائه نامه ای از واحد صنعتی ، اقدام به خذف یا تغییر محل کار آموزی نمایند.

۷-     از آنجائیکه واحد کار آموزی با رعایت اولویت های در خواستی دانشجویان در زمان پیش ثبت نام تعیین می شود ، دانشجو موظف است برای محل کار آموزی و عنوان کارآموزی با استاد راهنما و واحد صنعتی هماهنگی کرده و سپس ثبت نام قطعی را انجام دهد

    مقررات انضباطی کارآموزی

۱-     کارآموز ملزم به رعایت دقیق کلیه قوانین ، مقررات وضوابط محیط کار وهمچنین استفاده از وسایل ایمنی وبهداشتی واحد صنعتی / شرکت مربوطه می باشند.

۲-     کارآموز درچارجوب برنامه تنظیمی موظف به حضور مرتب درمحل کاروانجام سایر موارد طبق مقررات ودستورالعمل های واحد صنعتی مربوطه می باشد.

۳-     کارآموزموظف است مسائل ومشکلات اداری خود را منحصرا ازطریق سرپرست مستقیم خود در واحد صنعتی          حل وفصل نماید.

۴-     درصورتی که کارآموزنظری نسبت به تغییر و یا اصلاح خط تولید و یا هرسیستم دیگر کارخانه یا واحد صنعتی داشته باشد باید مورد پیشنهادی خود را کتباً به سرپرست خود درصنعت جهت بررسی ارائه داده وازهرنوع اقدام مستقیم درخط تولید یا سیستم جدا خودداری نماید.

۵-     حفظ اطلاعات محرمانه درزمینه تولید ویا تکنولوژی وسایر امور واحد صنعتی الزامی بوده و کارآموز نباید اطلاعات مربوط به آنها را دراختیار شخص ، شرکت و یا واحد صنعتی دیگری قراردهد، مگر با اجازه کتبی مدیرعامل و یا بالاترین مقام اجرایی واحد مربوطه.

۶-     سرپرست کارآموزی بایستی برحسب مورد تخلف یا تعلل کارآموز ، برای مرتبه اول به صورت شفاهی تذکر داده ودرصورت تکرار به صورت کتبی اخطار نموده ویک نسخه ازآن را به دفترارتباط با صنعت دانشگاه مربوطه ارسال نماید.

۷-     تغییر نام ومحل کارآموزی بدون هماهنگی با دفتر ارتباط با صنعت بوسیله کارآموز مجاز نمی باشد ، درصورتیکه کارآموز این عمل را بدون هماهنگی با دفتر ارتباط با صنعت مرتکب شود کارآموزی وی کان لم یکن تلقی گردیده ومی بایست مجددا کارآموزی را درمحل اصلی تایید شده توسط دفتر سپری نماید.

۸-     انجام کارآموزی درتاریخی زودتر از موعد قید شده در نامه ای که با تایید دفتر ارتباط با صنعت رسیده ، برخلاف مقررات آموزشی بوده ودرصورت انجام آن دفتر هیچ گونه مسئولیتی دربرابر عواقب متوجه دانشجو نخواهد داشت .

نظام تشویق کارآموز

۱-     ازهرگونه نوآوری وابتکاردرزمینه تغییر و یا اصلاح خط تولید ، روشهای اجرایی ، تحقیقاتی ، اکتشافی ، استخراجی ، طراحی و… که منجربه بهبود کیفیت افزایش کمیت محصول وکاهش هزینه ها می گردد به گرمی استقبال شده ودرارزیابی کارآموزی نیز تاثیرقابل ملاحظه ای خواهد داشت.

۲-     چنانچه کارآموزطرح ، اختراع ، ابداع ونوآوری مهمی درمدت کارآموزی خود ارائه دهد که ارزش علمی وتخصصی آن به تشخیص سازمان پژوهش های علمی وصنعتی ایران ودفترارتباط با صنعت دانشگاه مربوطه رسیده باشد دفترارتباط با صنعت براساس پیشنهاد استاد درس کارآموزی می تواند از گروه آموزشی دانشگاه مربوطه تقاضا نماید که این طرح را بعنوان یکی ازپروژه های علمی دانشجو( درصورت تطابق وامکان ) ازوی بپذیرد.

۳-     دفتر ارتباط با صنعت میتواند بسته به امکانات وضوابط واحد صنعتی و یا وزارتخانه مربوطه هرنوع امتیاز و یا تشویق های دیگری که موجب ترغیب روحیه ابتکاروخلاقیت درکارآموز باشد را درنظر بگیرد.

نحوه نوشتن گزارش کارآموزی

ازآنجائیکه هدف واحد کارآموزی آشنایی با محیط کار ورشته علمی کارآموز و شیوه ارتباط آن با سایر رشته ها ، آشنایی با مشکلات و مسائل علمی رشته کارآموز در واحد های صنعتی ، ‌کسب تجربه کاری ،‌ آزمودن آموخته ها درعمل و بکارگیری تکنیک ها است ، میتوان برنامه کارآموزی را درسه مرحله به اجرا گذاشت :

مرحله اول – آشنایی کلی با مکان کارآموزی

۱-     تاریخچه سازمان / شرکت / واحد صنعتی

۲-     نمودار سازمانی وتشکیلات

۳-     نوع محصولات تولید یا خدماتی

۴-     شرح مختصری ازفرآیند تولید یا خدمات

۳ حداقل یک ششم زمان کارآموزی باید به بررسی موارد فوق اختصاص یابد

مرحله دوم – ارزیابی بخشهای مرتبط با رشته علمی کارآموز

۱-     موقعیت رشته کارآموز در واحد صنعتی با بررسی جزئیات سازمانی رشته کارآموزدر واحد صنعتی

۲-     بررسی شرح وظایف رشته کارآموز در واحد صنعتی

۳-     امور جاری دردست اقدام

۴-     برنامه های آینده

۵-     تکنیک هایی که توسط رشته مورد نظر درواحد صنعتی بکارمی رود

۶-     سایرمواردی که توسط استاد کارآموزی مشخص می گردد

۳ حداقل دوششم زمان کارآموزی باید به بررسی موارد فوق اختصاص یابد

مرحله سوم – آزمون آموخته ها ونتایج

آزمون آموخته ها وپیاده کردن دانش تخصصی دانشجو درزمینه عنوان و موضوع کارآموزی درواحد صنعتی ، با تصویب استاد کارآموزی وسرپرست کارآموز درواحد صنعتی می باشد.

۳ حداقل سه ششم زمان کارآموزی باید به بررسی وتحلیل موضوع کارآموزی اختصاص یاید.

۷-     بعد ازدریافت فرم معرفی نامه ، دانشجو باید (حداکثرظرف مدت ۱۰ روز) به مکان کارآموزی مراجعه ومحل فعالیت وسرپرست کارآموزی خود را مشخص نماید وسپس زمان شروع کارآموزی خود را به تصویب واحد صنعتی برساند.

۸-     بعد ازتعیین محل وزمان شروع کارآموزی ، دانشجو بایستی فرم خلاصه اطلاعات کارآموزی را تکمیل و به استاد کارآموزی ارائه دهد.

۹-     اززمان شروع کارآموزی دانشجو موظف است به طور مستمر با استاد کارآموزی خود درارتباط باشد درغیراینصورت با نظر استاد کارآموزی ، کارآموزی مورد قبول نخواهد بود.

۱۰- با توجه به برنامه کارآموزی ، درپایان هرمرحله دانشجو بایستی فرم گزارش پیشرفت کارآموزی را به امضاء سرپرست کارآموزی خود برساند و مشکلات ومیزان پیشرفت خود را به استاد کارآموزی منعکس نماید.

۱۱- بعد ازپایان دوره کارآموزی ، دانشجو بایستی گزارشی دقیق مطابق برنامه به استاد راهنما ارائه دهد.

۱۲- دانشجو موظف است فرمهای پایان دوره کارآموزی خود را که قبلا ازانتشارات دانشگاه دریافت کرده است به تصویب سرپرست کارآموزی وممهور به مهر کارخانه / واحد صنعتی کرده ونمره آنرا دریافت نماید( نمره این فرم ۴نمره از بیست نمره محاسبه می گردد) وسپس آن را همراه با دونسخه گزارش پایان کارآموزی به دفتر ارتباط با صنعت دانشگاه تحویل نماید.

۱۳- نمره کارآموزی ۱۶ از ۲۰ مربوط به استاد کارآموزی و۴ نمره مربوط به سرپرست کارآموزی می باشد.

۱۴- مجموع ساعت کارآموزی مطابق سرفصل برای دو واحد کارآموزی ۲۴۰ ساعت تعیین گردیده است

تذکر: برای کسب اطلاع از میزان دقیق ساعات واحد کارآموزی درهررشته ،‌ دانشجو می بایست به مدیر گروه رشته خود مراجعه نماید.

۱۵- دانشجو حداکثر سه هفته بعد از شروع ترم عادی و یک هفته بعد از شروع ترم تابستان بایستی کارآموزی                 خود را آغاز نماید.

۱۶- دانشجوبایستی طوری برنامه ریزی نماید که کارآموزی وگزارش آن حداکثرتا یک هفته به پایان مهلت تحویل به دفتر ارتباط با صنعت ، خاتمه یابد ودرصورت عدم خاتمه کارآموزی مطابق ماده ۲۳ آیین نامه آموزشی بعنوان درس ناتمام تلقی گردیده ومی بایست برابر دستورالعمل های مربوطه عمل گردد.

تبصره (۱) : درصورتیکه دانشجو درنیمسال آخرقرارداشته باشد می بایست حداکثر، گزارشات کارآموزی خود را جهت کسب نمره قطعی تا زمان مقررشده دربند۱۶ به استاد راهنما وگروه آموزش ارائه دهد ودرصورت عدم ارائه ، طبق ماده ۴۳ آئین نامه آموزشی دانشگاه با آن رفتارخواهد شد.

ماده ۴۳ آئین نامه آموزشی : در مواردی مانند دروس پروژه نهایی ، ‌کارآموزی ، کارورزی ، عملیات صحرایی و تمرین دبیری درصورتی که به تشخیص استاد وتایید گروه آموزشی مربوط تکمیل آنها درطول مدت تعیین شده میسر نباشد، آن درس یا دروس نا تمام تلقی شده و حذف می گردد و دانشجو موظف است با نظرگروه در نیمسال بعد مجدداً انتخاب وحتی الامکان با همان استاد بگذراند.

 

مراحل اخذ معرفی نامه به واحد صنعتی و انجام  کارآموزی

۱- اخذ فرم تقاضای کارآموزی از کار شناس آموزشی رشته مربوطه یا انتشارات واحدیا دانلود از سایت ،‍ پرکردن فرم توسط دانشجو و سپس تایید و امضای فرم توسط مسئول رشته.

۲- ارائه فرم به مدیرگروه جهت امضاء فرم  و تایید محل کارآموزی انتخاب شده و میزان ساعت کارآموزی.

۳- مراجعه به دفتر ارتباط با صنعت (طبقه چهارم ساختمان اداری) جهت دریافت معرفی نامه رسمی برای ارائه به محل کارآموزی.

تذکر :دانشجویان محترم فقط با  معرفی نامه از دفتر ارتباط با صنعت میتوانند به محل کار آموزی مراجعه نمایند.چنانچه فرم خام اولیه را بعد ار امضائ مدیرگروه  به واحد صنعتی تحویل و کارآموزی نماید، دانشگاه هیچ گونه مسئولیتی نداشته و کارآموزی مورد قبول نخواهد بود.

۴- اعلام برنامه حضور در واحد صنعتی به دفتر ارتباط با صنعت .

۵- انجام کارآموزی بر اساس برنامه مشخص شده در طول مدت کارآموزی و گزارش روند کار به استاد مربوطه .

تذکرات مهم :

– نامه رسمی اخذ شده از دفتر ارتباط با صنعت جهت ارائه به واحد صنعتی تا یک هفته پس از صدور نامه اعتبار خواهد داشت .لذا دانشجو موظف است به واحد صنعتی جهت برنامه ریزی مراجعه نماید.

– فرمهای گزارش پایان کارآموزی قبل ازتحویل به مدرس و یا مدیرگروه ابتدا باید در دفتر ارتباط با صنعت ثبت و ممهور به مهر این دفتر گردد. (‌فرمهایی که موارد درخواستی در آن ثبت نشده و خالی بوده و واحد صنعتی آنرا تایید نکرده باشد مورد تایید دفتر ارتباط با صنعت نخواهد بود).

– دانشجویان محترم قبل از اخذ معرفی نامه میبایست به واحدهای صنعتی مرتبط با رشته مربوطه مراجعه وموافقت واحدرا اخذنماید .در صورت وجود مشکل دفتر آماده راهنمائی عزیزان خواهد بود.

– صدور معرفی نامه به محلهای غیر مرتبط با رشته تحصیلی امکان پذیر نمیباشد.

– برای واحد های صنعتی که شرط معدل دارند ، حتماً باید معدل کل دانشجو توسط مسئول محترم رشته در فرم اولیه کارآموزی قید گردد.

– صدور نامه کارآموزی برای دانشجویان به واحد های صنعتی که دارای شرایط خاص هستند فقط بر اساس شرایط واحد صنعتی قابل انجام میباشد.

– برای رزرو جا در واحد های صنعتی که دارای شرایط خاص هستند مانند پالایشگاهها ، شرکت های گاز و … ، دانشجو باید تا یک ماه بعد از اخذ نامه دانشجویان عادی اقدام نموده و معرفی نامه رزرو اولیه دریافت نماید.

– برای دانشجویانیکه بعد از مهلت تعیین شده برای دریافت معرفی نامه اولیه ( مندرج در اطلاعیه دفتر ارتباط با صنعت بر روی سایت ) مراجعه نماید ، به هیچ وجه معرفی نامه صادر نخواهد شد و دانشجو می بایست درس کارآموزی را حذف نماید.

– در خصوص واحد های صنعتی که جهت انجام کارآموزی وجه دریافت می نمایند اختیار با خود دانشجو بوده و در صورت قبول به گذراندن کارآموزی در این واحد ها ، دانشگاه هیچ وجهی پرداخت نخواهد کرد . لازم بذکر است که وجه دریافتی از دانشجو صرفاً برای انجام خدمات ایاب و ذهاب وپذیرایی بوده و برای آموزش وجهی دریافت نمی گردد.

– دانشجویان موظف هستند تمامی قوانین انضباطی ، اخلاقی و ورود و خروج  واحد صنعتی را رعایت نمایند و درصورت عدم رعایت قوانین و اعلام واحد صنعتی به دانشگاه ، با فرد متخلف بر اساس آئین نامه رفتار خواهد شد.

– مسئولیت خسارات وارده به واحد صنعتی از سوی دانشجو به هر دلیلی بر عهده خود دانشجو خواهد بود.